SPL – Sermaye Piyasası Araçları 1 – Deneme Sınavı

SPL – Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri – Ders Notları ×...

29 Mayıs 2026 yayınlandı / 29 Mayıs 2026 11:47 güncellendi
51 dk 8 sn 51 dk 8 sn okuma süresi
11 11 kez okundu
SPL – Sermaye Piyasası Araçları 1  – Deneme Sınavı
0 Yorum

Soru 1

Anonim şirketlerde pay kavramına ve pay sahipliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Pay sahibine şirket malvarlığı üzerinde ortaklık hakkı sağlar, ancak bu hak doğrudan şirket malları üzerinde bireysel mülkiyet hakkı vermez.

B) Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir payın itibari değeri en az 1 Türk Lirası olarak belirlenmek zorundadır ve bu değerin altında bir itibari değer belirlenemez.

C) Bir paya birden fazla kişi sahip olduğunda şirket, bu kişilerin her birini ayrı ayrı pay sahibi olarak muhatap alır ve haklarını bireysel kullanmalarına imkân tanır.

D) Pay senedi, payın kıymetli evraka bağlanmış şeklidir ve kaydi sistemin yürürlüğe girmesiyle birlikte fiziki pay senedi düzenlenmesi tamamen yasaklanmıştır.

E) Payın itibari değeri ile borsada oluşan piyasa fiyatı aynı anlama gelir ve her ikisi de Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenir.

Cevabı Görmek İçin Tıklayın

✅ Doğru Cevap: A)

Açıklamalı Çözüm: Pay sahibi şirkete ortak olmakla birlikte şirket tüzel kişiliğinin malvarlığı üzerinde doğrudan bir mülkiyet hakkına sahip değildir. Pay sahibinin hakkı, ortaklık sıfatından doğan ve şirket kazancına, tasfiye bakiyesine ve yönetime katılma gibi nispi haklardan ibarettir. Bu nedenle A seçeneğindeki ifade tamamen doğrudur. B seçeneğinde yer alan asgari itibari değer sınırı 1 TL değil 1 kuruştur. C seçeneğinde belirtilen durumun aksine bir pay birden fazla kişiye ait olduğunda şirket bu kişileri tek bir pay sahibi olarak kabul eder ve hakların kullanılması için ortak bir temsilci atanmasını şart koşar. D seçeneğindeki ifade hatalıdır zira kaydi sistem fiziki senet kullanımını azaltmış olsa da tamamen yasaklamamıştır, hukuken fiziki senet çıkarılması hâlâ mümkündür. E seçeneği ise iki farklı kavramı karıştırmaktadır. İtibari değer esas sözleşmede belirlenen sabit hukuki değerdir, piyasa fiyatı ise borsada arz ve talebe göre oluşur ve SPK tarafından belirlenmez.


Soru 2

Sermaye piyasası aracı olarak paya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Pay, sahibine önceden garanti edilmiş sabit bir getiri sağlayan ve belirli bir vade sonunda anaparanın iade edildiği bir menkul kıymettir.

B) Sermaye piyasası mevzuatına göre pay, yalnızca borsada işlem gören ortaklıklar tarafından ihraç edilebilir ve halka açık olmayan şirketlerin payları bu kapsamda değerlendirilmez.

C) Pay sahipleri şirketin ödeme sıralamasında en son sırada yer alır, bu nedenle şirket tasfiye edildiğinde önce alacaklıların borçları ödenir, kalan değer varsa pay sahiplerine dağıtılır.

D) Kaydileştirme sisteminin 2012 yılı sonunda tamamen uygulanmaya başlamasıyla birlikte fiziki pay senedi sistemi tümüyle kaldırılmış ve artık hiçbir şekilde fiziki senet düzenlenemez hale gelmiştir.

E) Pay sahiplerinin elde edebileceği getiri yalnızca kar payı ile sınırlıdır, payın değer kazanması sonucu oluşan sermaye kazancı sermaye piyasası mevzuatı kapsamında getiri olarak nitelendirilmez.

Cevabı Görmek İçin Tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Pay, sahibine ortaklık hakkı veren ancak önceden garanti edilmiş sabit bir getirisi ve belirli bir vadesi bulunmayan bir menkul kıymettir. Bu nedenle A seçeneği hatalıdır. B seçeneği de yanlıştır çünkü sermaye piyasası aracı niteliğindeki paylar yalnızca borsada işlem gören ortaklıkların payları değil, aynı zamanda halka açık ortaklıkların paylarını da kapsar. D seçeneğindeki ifade gerçeği yansıtmamaktadır. Kaydileştirme sistemi fiziki senet kullanımını büyük ölçüde azaltmış olsa da tamamen kaldırmamıştır, hukuken fiziki senet çıkarılması hâlâ mümkündür. E seçeneğinde belirtilenin aksine pay sahiplerinin getirisi yalnızca kar payından ibaret değildir. Şirketin tasfiye bakiyesine katılma ve payın değer kazanması sonucu oluşan sermaye kazancı da getiri unsurları arasında yer alır. C seçeneği ise tamamen doğrudur. Pay sahipleri alacaklılardan sonra gelen riskli bir konumdadır ve tasfiye halinde öncelik daima alacaklılarındır.


Soru 3

Pay türlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Nama yazılı payların devri zilyetliğin geçirilmesiyle gerçekleşir ve genel kurul hakları payı fiilen elinde bulunduran kişi tarafından kullanılır.

B) Adi paylar sahiplerine eşit haklar sağlar ancak esas sözleşmede aksi belirtilmiş olsa dahi tüm paylar adi pay olarak kabul edilmeye devam eder.

C) İmtiyazlı paylarda tanınan üstünlük kişiye özgülenmiş olup payı devralan yeni malik bu imtiyazlardan ancak yönetim kurulu onayı ile yararlanabilir.

D) Bedelsiz paylar şirketin iç kaynaklarının sermayeye eklenmesiyle çıkarılır ve bu süreçte pay sahiplerinden herhangi bir ek ödeme talep edilmez.

E) Kurucu payı sahiplerine genel kurulda oy hakkı tanınamaz ancak bu kişiler şirket yönetimine katılma hakkına sahip tam pay sahibi sıfatını haizdir.

Cevabı Görmek İçin Tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Bedelsiz paylar şirketin yedek akçeler veya geçmiş yıl karları gibi iç kaynaklarını sermayeye dönüştürmesiyle çıkarılır. Bu sermaye artırımı yönteminde ortaklardan yeni bir ödeme istenmez ve şirket kasasına dışarıdan nakit girişi olmaz. D seçeneğindeki ifade bu nedenle tamamen doğrudur. A seçeneği hatalıdır çünkü zilyetliğin geçirilmesiyle devir hamiline yazılı paylara özgüdür, nama yazılı paylarda devir ciro ve pay defterine kayıt ile gerçekleşir. B seçeneği yanlıştır zira esas sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde tüm paylar adi pay kabul edilir, aksine hüküm varsa imtiyazlı pay söz konusu olabilir. C seçeneği de yanlıştır, imtiyaz kişiye değil paya tanınır ve payı devralan herkes bu imtiyazlardan kendiliğinden yararlanır. E seçeneğindeki ifade ise iki açıdan hatalıdır. Kurucu payı sahipleri tam anlamıyla pay sahibi değildir ve kendilerine oy hakkı gibi yönetime katılma hakları tanınamaz, yalnızca kara katılma gibi sınırlı mali haklar verilebilir.


Soru 4

İtibari değer, pay sahipliğinden doğan haklar ve pay benzeri menkul kıymetlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sermaye Piyasası Kanunu’nun 50. maddesi kapsamında değişken sermayeli yatırım ortaklıklarının paylarının itibari değeri bulunmaz.

B) Azınlık pay sahipliği için aranan asgari sermaye oranı, şirketin halka açık olup olmamasına bakılmaksızın tüm anonim şirketlerde yüzde ondur.

C) Pay sahibinin genel kurula katılma ve oy kullanma hakları idari haklar kapsamında, kar payı ve tasfiye bakiyesine katılma hakları ise mali haklar kapsamında değerlendirilir.

D) Katılma intifa senetleri Pay Tebliği’nde düzenlenmiş pay benzeri menkul kıymetlerdendir ve sahiplerine kara katılma veya tasfiye bakiyesinden yararlanma gibi menfaatler sağlayabilir.

E) Şirket sırlarını koruma ve sadakat borcu yalnızca yönetim kurulu üyelerine değil pay sahiplerine de ait yükümlülükler arasında sayılmaktadır.

Cevabı Görmek İçin Tıklayın

✅ Doğru Cevap: B)

Açıklamalı Çözüm: Soruda yanlış ifade istenmektedir. Azınlık pay sahipliği için gerekli asgari sermaye oranı halka açık ortaklıklarda en az yüzde beş, halka açık olmayan ortaklıklarda ise en az yüzde on olarak belirlenmiştir. B seçeneği bu oranları tüm şirketler için yüzde on olarak genelleştirdiğinden yanlıştır. A seçeneği doğrudur, SPK m.50 değişken sermayeli yatırım ortaklıkları için itibari değer zorunluluğuna istisna getirmiştir. C seçeneğinde yapılan hak sınıflandırması doğrudur. D seçeneği katılma intifa senetlerinin niteliğini doğru tanımlamaktadır. E seçeneği de doğrudur, sadakat ve sır saklama yükümlülüğü pay sahiplerini de kapsar.


Soru 5

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili Tebliğ hükümleri çerçevesinde paylara ilişkin sermaye piyasası işlemleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlerde halka arz fiyatının üzerinde alım emri verilmesi mümkündür ancak bu işlemler en fazla 15 gün sürdürülebilir.

B) Bedelsiz sermaye artırımlarında geçmiş yıl zararları bulunması sermaye artırımına engel oluşturmaz çünkü iç kaynaklar doğrudan sermayeye eklenebilir.

C) Nominal değerin altında pay ihracı yoluyla sermaye artırımı yalnızca payları borsada işlem gören halka açık ortaklıklar tarafından gerçekleştirilebilir.

D) Ön talep toplama sürecinde yatırımcı talepleri bağlayıcıdır ve sonuçların kamuya açıklanması zorunludur.

E) Şarta bağlı sermaye artırımlarında mevcut ortakların yeni pay alma hakları korunur ve kullanım süresi en fazla 30 iş günü olabilir.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Sermaye piyasası mevzuatına göre nominal değer altında pay ihracı yoluyla sermaye artırımı yalnızca payları borsada işlem gören halka açık ortaklıklar tarafından gerçekleştirilebilir. Bu yöntemde ayrıca çeşitli koruyucu şartlar öngörülmüş olup risk bildirim formu düzenlenmesi ve yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yeni pay alma haklarını kullanması gerekir.

A seçeneği yanlıştır çünkü fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlerde halka arz fiyatının üzerinde alım emri verilemez ve işlemler en fazla 30 gün sürdürülebilir.

B seçeneği yanlıştır çünkü geçmiş yıl zararları iç kaynaklardan mahsup edilmeden bedelsiz sermaye artırımı yapılamaz.

D seçeneği yanlıştır çünkü ön talep toplama sürecindeki talepler bağlayıcı değildir ve sonuçlar kamuya açıklanamaz ya da reklam amacıyla kullanılamaz.

E seçeneği yanlıştır çünkü şarta bağlı sermaye artırımlarında mevcut ortakların yeni pay alma hakları tamamen kısıtlanır ve dönüştürme ya da kullanım süresi 10 iş gününü geçemez.


Soru 6

Borçlanma araçları ve kıymetli evraka ilişkin hükümler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Kıymetli evrakta hak ile senet arasında sıkı bir bağ bulunur ve hak kural olarak senetten ayrı şekilde ileri sürülemez.

B) Çek, poliçe ve bono kıymetli evrak niteliği taşıyabilmekle birlikte sermaye piyasası anlamında menkul kıymet sayılmaz.

C) Borçlanma araçlarının çıkarılmasına ilişkin yetki esas sözleşmede hüküm bulunması şartıyla süresiz olarak yönetim kuruluna devredilebilir.

D) Borçlanma araçları yatırımcıdan fon sağlanması amacıyla ihraç edilir ve belirli bir geri ödeme taahhüdü içerir.

E) Sermaye piyasası araçları kapsamında menkul kıymetler yanında türev araçlar ve yatırım sözleşmeleri de yer alabilir.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Türk Ticaret Kanunu uyarınca borçlanma araçlarının çıkarılmasına ilişkin yetki genel kurul tarafından kullanılmakla birlikte bu yetki en fazla 15 ay süreyle yönetim kuruluna devredilebilir. Dolayısıyla yönetim kuruluna süresiz yetki devri mümkün değildir.

A seçeneği doğrudur çünkü kıymetli evrakta hak senetten bağımsız şekilde ileri sürülemez ve devredilemez.

B seçeneği doğrudur çünkü çek, poliçe ve bono kıymetli evrak niteliğinde olsa da sermaye piyasası mevzuatı bakımından menkul kıymet olarak kabul edilmez.

D seçeneği doğrudur çünkü tahvil, finansman bonosu ve benzeri borçlanma araçlarının temel amacı yatırımcıdan borç niteliğinde fon sağlamaktır.

E seçeneği doğrudur çünkü SPKn kapsamında sermaye piyasası araçları yalnızca menkul kıymetlerden ibaret değildir ve türev araçlar ile yatırım sözleşmelerini de kapsar.


Soru 7

Borçlanma araçlarına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Finansman bonoları yalnızca iskonto esasına göre ihraç edilebilir ve kupon ödemesi içermesi mümkün değildir.

B) Genel Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu yalnızca ilgili tertibin yatırımcılarından oluşur ve diğer tertip sahiplerinin katılım hakkı bulunmaz.

C) Halka açık ortaklıklarda borçlanma araçları için ihraç limiti özkaynağın üç katı olarak uygulanır.

D) Yeşil borçlanma araçlarında ihraçtan elde edilen fonların tamamının çevresel fayda sağlayan projelerde kullanılması esastır.

E) Tahsisli satış yöntemiyle ihraç edilen borçlanma araçlarında birim nominal değer bakımından herhangi bir alt sınır öngörülmemiştir.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Yeşil ve sürdürülebilir borçlanma araçlarında temel amaç, ihraçtan sağlanan fonların gerçekten çevresel etki yaratacak projelerde kullanılmasıdır. Bu nedenle fonun münhasıran yeşil projelere yönlendirilmesi gerekir. Ayrıca çerçeve belgesi, ikinci taraf görüşü, düzenli raporlama ve etki raporu gibi yükümlülükler de bulunmaktadır.

A seçeneği yanlıştır çünkü finansman bonoları genellikle iskonto esasına göre ihraç edilmekle birlikte kupon ödemeli şekilde de ihraç edilebilir.

B seçeneği yanlıştır çünkü Genel BASK, başka tertiplerin haklarını etkileyen kararlar bakımından diğer tertip borçlanma aracı sahiplerine ek koruma sağlamak amacıyla oluşturulur.

C seçeneği yanlıştır çünkü halka açık ortaklıklarda ihraç limiti özkaynağın beş katıdır. Halka açık olmayan ortaklıklarda ise üç kat uygulanır.

E seçeneği yanlıştır çünkü tahsisli satışta birim nominal değerin en az 100.000 TL olması gerekir.


Soru 8

Yatırım fonlarına ilişkin Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Yatırım fonları, yatırımcılardan katılma payı karşılığında toplanan varlıkların profesyonel şekilde yönetildiği ve tüzel kişiliği bulunmayan malvarlıklarıdır.

B) Fon malvarlığı, kurucunun ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayrıdır ve kural olarak haczedilemez.

C) Yatırım fonlarında yatırım kararları portföy yönetim şirketi tarafından yatırımcılar hesabına ve inançlı mülkiyet esaslarına göre alınır.

D) Fon malvarlığı hiçbir koşulda teminat gösterilemez ve türev araç işlemleri için dahi kullanılamaz.

E) Kolektif yatırım sisteminin temel avantajlarından biri riskin farklı yatırım araçlarına dağıtılmasıdır.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Fon malvarlığının korunması esastır ve kural olarak fon malvarlığı teminat gösterilemez, rehnedilemez veya haczedilemez. Ancak mevzuatta kredi kullanımı, türev araç işlemleri ve açığa satış işlemleri bakımından istisnalar öngörülmüştür. Bu nedenle fon malvarlığının hiçbir koşulda kullanılamayacağını belirten D seçeneği yanlıştır.

A seçeneği doğrudur çünkü yatırım fonları tüzel kişiliği bulunmayan ve katılma payı karşılığında oluşturulan malvarlıklarıdır.

B seçeneği doğrudur çünkü fon malvarlığı kurucunun ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayrıdır ve yatırımcı koruması amacıyla özel koruma altındadır.

C seçeneği doğrudur çünkü yatırım fonları portföy yönetim şirketleri tarafından yatırımcılar adına ve inançlı mülkiyet esasına göre yönetilir.

E seçeneği doğrudur çünkü kolektif yatırım sisteminin temel amaçlarından biri riskin farklı yatırım araçlarına dağıtılmasıdır.


Soru 9

Yatırım fonlarına ilişkin portföy sınırlamaları ve fon türlerine dair düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) “Yabancı” ibaresini kullanan bir fonun portföyünün en az yüzde 80’inin yabancı araçlardan oluşması gerekir.

B) Hisse senedi yoğun fonlarda portföyün en az yüzde 80’i borsada işlem gören paylardan oluşmalıdır.

C) Bir ihraççının borçlanma araçlarının en fazla yüzde 20’sine yatırım yapılabilir.

D) Türev araç işlemlerinde açık pozisyon tutarı fon toplam değerini aşamaz.

E) Katılım fonlarında mevduat ve katılma hesaplarına yapılan yatırım oranı genel sınırdan daha yüksektir.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Yatırım fonlarında bir ihraççının borçlanma araçlarının en fazla yüzde 10’una yatırım yapılabilir. Bu sınır yatırımcıyı korumak ve fonun tek bir ihraççı riskine aşırı maruz kalmasını önlemek amacıyla getirilmiştir. Bu nedenle yüzde 20 ifadesi yanlıştır.

A seçeneği doğrudur çünkü “yabancı” ibaresinin kullanılabilmesi için portföyün en az yüzde 80’inin yabancı araçlardan oluşması gerekir.

B seçeneği doğrudur çünkü hisse senedi yoğun fon tanımında yüzde 80 oranı temel kriterdir ve sınavlarda sıkça sorulur.

D seçeneği doğrudur çünkü türev araç işlemlerindeki açık pozisyon tutarı fon toplam değerini aşamaz.

E seçeneği doğrudur çünkü normal fonlarda mevduat ve katılma hesabı sınırı yüzde 10 iken katılım fonlarında bu oran yüzde 25 olarak uygulanır.


Soru 10

Yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Serbest fonlar tüm yatırımcılara satılabilir ve günlük pay fiyatı hesaplanması zorunludur.

B) Fon sepeti fonları başka fon sepeti fonlarına sınırsız şekilde yatırım yapabilir.

C) Garantili ve koruma amaçlı fonlarda asgari vade üç ay olup garantör bakımından derecelendirme şartı aranmaz.

D) Katılım fonlarında portföye alınacak payların mutlaka yalnızca BIST Katılım endekslerinden seçilmesi gerekir ve danışma kurulu görüşü yeterli değildir.

E) TEFAS üyeliği bakımından serbest fonlar ve özel fonlar zorunluluk dışında tutulmuştur.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: E)

Açıklamalı Çözüm: Serbest fonlar yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilir ve pay fiyatları en az ayda bir hesaplanır. Bu nedenle tüm yatırımcılara satış yapılabileceği ve günlük fiyat hesaplamasının zorunlu olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

B seçeneği yanlıştır çünkü fon sepeti fonları başka fon sepeti fonlarına yatırım yapamaz.

C seçeneği yanlıştır çünkü garantili ve koruma amaçlı fonlarda asgari vade altı aydır ve garantörün derecelendirme notuna sahip olması gerekir.

D seçeneği yanlıştır çünkü katılım fonlarında portföye alınacak payların BIST Katılım endekslerinden seçilmesi veya danışma kurulu onayı alınması yeterlidir.

E seçeneği doğrudur çünkü TEFAS üyeliği bakımından serbest fonlar ve özel fonlar istisna kapsamındadır. Ayrıca gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları ve garantili veya koruma amaçlı fonlar da zorunlu üyelik dışında bırakılmıştır.


Soru 11

Türev araçlara ilişkin temel özellikler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Vadeli satım sözleşmeleri tezgah üstü piyasalarda işlem görür ve sözleşme şartları taraflar arasında serbestçe belirlenir.

B) Vadeli işlem sözleşmeleri borsada işlem görür, standarttır ve günlük değerleme ile teminat tamamlama mekanizmasına sahiptir.

C) Opsiyon sözleşmelerinde alıcı opsiyonu kullanıp kullanmama hakkına sahiptir, satıcı ise alıcının talebini yerine getirmekle yükümlüdür.

D) Faiz oranı swap sözleşmelerinde taraflar arasında anapara değişimi gerçekleşir ve bu anapara vade başında ve sonunda el değiştirir.

E) Arbitraj işlemleri farklı piyasalardaki fiyat farklılıklarından risksiz kazanç elde etmeyi amaçlar ve fiyatların dengelenmesine katkı sağlar.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Faiz oranı swap sözleşmelerinde taraflar yalnızca faiz ödemelerini değiştirir. Anapara varsayımsaldır ve el değiştirmez. Anaparanın vade başında ve sonunda taraflar arasında değiştiği durum döviz swapına özgüdür. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

A seçeneği doğrudur çünkü vadeli satım sözleşmeleri tezgah üstü piyasada işlem görür ve standart değildir.

B seçeneği doğrudur çünkü vadeli işlem sözleşmeleri borsada işlem görür, standarttır ve günlük kâr zarar hesaplaması yapılır.

C seçeneği doğrudur çünkü opsiyonlarda alıcı hak sahibidir, satıcı ise yükümlülük altındadır.

E seçeneği doğrudur çünkü arbitraj fiyat farklılıklarını kullanarak risksiz kazanç elde etmeyi hedefler ve piyasa fiyatlarının dengelenmesine katkı sağlar.


Soru 12

Bir portföy yöneticisi, ekonomik daralma beklentisi nedeniyle Hazine’nin ihraç ettiği Devlet İç Borçlanma Senetlerinde (DİBS) vade uzadıkça getirilerin düştüğünü gözlemlemiştir. Aynı dönemde Hazine, piyasa yapıcı bankalar aracılığıyla gerçekleştirdiği bir ihraçta tek fiyat yöntemi kullanmış ve piyasa yapıcılara rekabetçi olmayan teklif verme imkanı tanımıştır.

Buna göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğru şekilde yapılmıştır?

A) Gözlemlenen durum normal getiri eğrisine işaret eder ve yatırımcılar uzun vadede daha düşük risk algıladıkları için daha düşük getiri talep etmektedir.

B) Ters getiri eğrisi, yatırımcıların kısa vadede faizlerin düşeceğini fiyatlaması nedeniyle oluşur ve bu durum ekonomik daralma beklentisinin güçlü bir göstergesidir.

C) Tek fiyat ihalesinde tüm yatırımcılar farklı fiyatlardan senet alır, bu nedenle piyasa fiyatı heterojen oluşur ve likidite azalır.

D) Piyasa yapıcı bankalar yalnızca ikincil piyasada işlem yapabilir, ihale süreçlerine katılamaz ve Hazine’nin borçlanma sürecinde pasif rol oynar.

E) DİBS’ler Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında tamamen izahname, bağımsız denetim ve ihraç limiti hükümlerine tabidir ve kamu ihraçlarında istisna uygulanmaz.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: B)

Açıklamalı Çözüm: Ters getiri eğrisi, uzun vadeli getirilerin kısa vadeli getirilerin altına düşmesi durumudur ve genellikle piyasaların gelecekte faizlerin düşeceğini ve ekonomik yavaşlama veya durgunluk beklendiğini fiyatladığını gösterir. Bu nedenle ekonomik daralma beklentisiyle uyumludur.

A seçeneği yanlıştır çünkü normal getiri eğrisinde vade uzadıkça getiri artar; bu risk algısının artmasıyla ilgilidir, azalma ile değil.

C seçeneği yanlıştır çünkü tek fiyat ihalesinde tüm katılımcılar aynı tek fiyattan senet alır, farklı fiyat oluşmaz.

D seçeneği yanlıştır çünkü piyasa yapıcı bankalar hem ihalelere katılır hem ikincil piyasada likidite sağlar ve özel ayrıcalıklara sahiptir.

E seçeneği yanlıştır çünkü Hazine ve belirli kamu ihraçları Sermaye Piyasası Kanunu’nun birçok yükümlülüğünden (izahname, denetim, limit vb.) muafiyet içerebilir.


Soru 13

Bir yatırım kuruluşu, farklı ihraççılara ait borçlanma araçlarında yeni bir ihraç sürecini değerlendirirken hem ihraç limiti hesaplaması hem de satış yöntemlerine ilişkin uygunluk kontrolü yapmaktadır. Şirket aynı zamanda yatırım yapılabilir kredi notuna sahip bir banka ihraççısının borçlanma programını analiz etmektedir.

Bu senaryoya göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğru ve mevzuata en uygun açıklamayı içerir?

A) İhraç limiti tüm başvurularda sabittir ve finansal tablo dönemine bakılmaksızın her zaman son yıllık finansal tablolar esas alınır.

B) Halka açık ortaklıklarda ihraç limiti özkaynağın üç katı olarak uygulanır ve bankalar için herhangi bir derecelendirme notu avantajı bulunmaz.

C) Tahsisli satışlarda borçlanma araçları için birim nominal değer sınırı aranmaz ve bu nedenle her tutarda ihraca izin verilir.

D) İhraç limiti hesaplamasında dönemsel olarak farklı finansal tablolar esas alınır ve bankalarda yatırım yapılabilir derecelendirme notu varsa limit artırılabilir.

E) Nitelikli yatırımcıya satışlarda zorunlu olarak en az 100.000 TL nominal değer şartı aranır ve bu sınır tüm ihraç türleri için değişmez.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: İhraç limiti hesaplamasında başvuru tarihine göre farklı finansal tablolar dikkate alınır ve halka açık ortaklıklarda limit özkaynağın beş katı, halka açık olmayanlarda üç katıdır. Bankalarda ise yatırım yapılabilir derecelendirme notuna sahip olunması halinde ihraç limiti yüzde 100 artırılabilir. Bu nedenle D seçeneği hem dönemsel tablo uygulamasını hem de banka istisnasını doğru şekilde birleştirmektedir.

A seçeneği yanlıştır çünkü ihraç limiti hesaplamasında dönemsel farklılıklar vardır ve her zaman son yıllık tablo kullanılmaz.

B seçeneği yanlıştır çünkü halka açık ortaklıklarda ihraç limiti özkaynağın beş katıdır ve bankalarda derecelendirme notuna bağlı artış mümkündür.

C seçeneği yanlıştır çünkü tahsisli satışlarda birim nominal değer için en az 100.000 TL şartı aranır.

E seçeneği yanlıştır çünkü nitelikli yatırımcıya satışta 100.000 TL alt limit aranmaz.


Soru 14

Bir portföy yönetim şirketi tarafından kurulan yatırım fonuna ilişkin olarak aşağıdaki olaylar gerçekleşmiştir:

– Fonun kurucusu olan şirketin mali yapısı zayıflamış ve bazı ticari borçları nedeniyle icra takibi başlatılmıştır.
– Aynı dönemde fon portföyünde yer alan bazı varlıkların teminat gösterilmek istenmesi yatırım komitesi gündemine gelmiştir.
– Bir yatırımcı, fonun aslında bağımsız bir tüzel kişiliği olduğunu ve kurucu şirketin iflasının fonu doğrudan etkileyeceğini iddia etmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yatırım fonlarının hukuki yapısı ve fon malvarlığının korunması açısından en doğrudur?

A) Fon, kurucu şirketin tüzel kişiliği içinde yer alan bir birimdir ve kurucunun borçları fon varlıklarına doğrudan haciz yoluyla uygulanabilir.

B) Fon tüzel kişiliğe sahip bağımsız bir şirkettir ve kurucudan tamamen ayrı olduğu için kurucunun iflası fonu hiçbir şekilde etkilemez ancak fon varlıkları teminat gösterilebilir.

C) Fon malvarlığı kurucudan ve portföy saklayıcısından ayrı olup kurucunun borçları nedeniyle haczedilemez, rehnedilemez veya tasfiye masasına dahil edilemez.

D) Fon varlıkları yatırımcıların ortak mülkiyetindedir ve her yatırımcı sahip olduğu katılma payı oranında doğrudan varlıklar üzerinde ayni hak sahibidir.

E) Fon malvarlığı kurucudan bağımsızdır ancak yalnızca kredi işlemleri açısından teminat gösterilebilir ve diğer tüm işlemler için tamamen serbesttir.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Yatırım fonları tüzel kişiliğe sahip değildir ve ayrı bir malvarlığı olarak yapılandırılmıştır. Fon malvarlığı kurucunun ve portföy saklayıcısının malvarlığından tamamen ayrıdır. Bu nedenle kurucunun borçları fon varlıklarına haciz, rehin veya tasfiye etkisi oluşturmaz. Bu koruma sistemi yatırımcıyı koruyan temel ilkelerden biridir.

A seçeneği yanlıştır çünkü fon kurucu şirketin bir parçası değildir ve kurucunun borçları fon varlıklarını doğrudan etkilemez.

B seçeneği yanlıştır çünkü fon tüzel kişiliğe sahip bir şirket değildir ve fon varlıkları teminat gösterilemez.

D seçeneği yanlıştır çünkü yatırımcılar fon varlıkları üzerinde doğrudan ayni hak sahibi değildir, hakları katılma payı ile temsil edilir.

E seçeneği yanlıştır çünkü fon malvarlığı teminat gösterilemez, rehnedilemez ve haczedilemez; kredi istisnası ise genel serbestlik anlamına gelmez.


Soru 15

Bir anonim şirket, sermaye yapısını yeniden düzenlerken hem mevcut pay türlerini gözden geçirmekte hem de yeni yatırımcı girişini planlamaktadır. Bu kapsamda şirket yönetimi şu durumları değerlendirmektedir:

– Bazı pay sahiplerinin şirket kayıtlarında görünmemesi nedeniyle pay devirlerinde belirsizlik yaşanmıştır.
– Bir yatırımcı, elindeki payı sadece fiziki teslimle devredebileceğini ve ayrıca şirkete bildirim yapmaya gerek olmadığını savunmuştur.
– Şirket ayrıca iç kaynaklardan sermaye artırımı yaparak bazı payları bedelsiz olarak dağıtmayı planlamaktadır.
– Esas sözleşmede yer alan bir düzenleme ile bazı paylara kar payında üstünlük sağlanması düşünülmektedir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğru ve mevzuata en uygun açıklamayı içerir?

A) Nama yazılı paylarda devir yalnızca zilyetliğin geçirilmesiyle gerçekleşir ve pay defteri kaydı herhangi bir sonuç doğurmaz.

B) Hamiline yazılı paylarda pay sahibinin adı senette yer almadığı için devrin geçerliliği tamamen şirket yönetiminin onayına bağlıdır.

C) İmtiyazlı paylar sadece kuruluş aşamasında verilebilir ve sonradan esas sözleşme ile oluşturulamaz.

D) Bedelsiz paylar şirketin iç kaynaklarının sermayeye eklenmesiyle çıkarılır ve pay sahiplerinden ek ödeme talep edilmez.

E) Adi paylar yalnızca oy hakkı bakımından eşitlik sağlar, kar payı ve tasfiye hakları bakımından her zaman farklıdır.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Bedelsiz paylar, şirketin iç kaynaklarını (yedek akçeler veya geçmiş yıl kârları gibi) sermayeye eklemesiyle oluşturulur ve pay sahiplerinden ek bir ödeme alınmaz. Bu nedenle şirket kasasına yeni nakit girişi olmaz.

A seçeneği yanlıştır çünkü nama yazılı paylarda devir ciro ve teslim yanında pay defterine kayıt ile tamamlanır.

B seçeneği yanlıştır çünkü hamiline yazılı paylarda devir zilyetliğin geçirilmesi ile gerçekleşir ve şirket onayı şart değildir.

C seçeneği yanlıştır çünkü imtiyazlı paylar hem kuruluşta hem de sonradan esas sözleşme değişikliği ile oluşturulabilir.

E seçeneği yanlıştır çünkü adi paylar kural olarak tüm haklar bakımından eşitlik sağlar, farklılık sadece imtiyaz varsa ortaya çıkar.


Soru 16

Bir anonim şirketin sermaye yapısı ve pay sahipliği hakları incelenirken aşağıdaki durumlar birlikte değerlendirilmiştir:

– Şirketin esas sözleşmesinde bazı yatırımcılara kar payında üstünlük sağlayan paylar düzenlenmiştir.
– Bir yatırımcı, sahip olduğu pay sayesinde yönetim kuruluna doğrudan üye atayabildiğini ve bu hakkın tüm pay sahiplerinde eşit olduğunu iddia etmiştir.
– Başka bir yatırımcı ise şirketten bilgi alma hakkı ihlal edildiği için dava açmayı planlamaktadır.
– Şirket ayrıca bazı yatırımcılara yalnızca kâra katılma ve tasfiye bakiyesinden yararlanma hakkı veren ancak oy hakkı vermeyen bir menkul kıymet ihraç etmeyi değerlendirmektedir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru değerlendirmedir?

A) İmtiyazlı paylar yalnızca oy hakkı bakımından üstünlük sağlar, mali haklarda hiçbir şekilde farklılık oluşturamaz.

B) Azınlık pay sahipliği yalnızca halka açık ortaklıklarda %10 oranında başlar ve bilgi alma hakkı bu kapsama girmez.

C) Pay sahipliği hakları yalnızca mali haklardan oluşur, idari ve dava hakları sermaye piyasası hukukunda düzenlenmemiştir.

D) Pay benzeri menkul kıymetler tam ortaklık hakkı vermez ancak kâr veya tasfiye gibi bazı mali hakları sağlayabilir.

E) Yönetim kuruluna üye atama hakkı tüm pay sahiplerine eşit şekilde tanınır ve hiçbir şekilde imtiyaz konusu olamaz.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm: Pay benzeri menkul kıymetler tam anlamıyla pay sahipliği sağlamayan ancak kâr payı veya tasfiye bakiyesi gibi bazı mali haklardan yararlanma imkânı sunan araçlardır. Bu nedenle klasik ortaklık statüsü oluşturmazlar.

A seçeneği yanlıştır çünkü imtiyazlı paylar sadece oy değil kar payı, tasfiye veya diğer mali haklarda da üstünlük sağlayabilir.

B seçeneği yanlıştır çünkü azınlık hakları halka açık ve halka kapalı şirketlerde farklı oranlarla düzenlenir ve bilgi alma hakkı idari haklardandır.

C seçeneği yanlıştır çünkü pay sahipliği hakları mali, idari ve dava hakları olarak üçlü bir yapıya sahiptir.

E seçeneği yanlıştır çünkü yönetim kurulunda temsil edilme gibi haklar imtiyaz konusu olabilir ve tüm pay sahiplerine eşit değildir.


Soru 17

Bir halka açık ortaklık, hem sermaye artırımı hem de halka arz sürecini aynı dönemde planlamaktadır. Süreçte aracı kurum şu tespitleri yapmıştır:

– Bedelsiz sermaye artırımı için geçmiş yıl kârlarının sermayeye eklenmesi gündemdedir.
– Bedelli sermaye artırımı için kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu yetkisi kullanılacaktır.
– Ek pay satışında yatırımcı talebinin planlanan satış miktarını aşması ihtimali değerlendirilmektedir.
– Ayrıca fiyat istikrarı işlemleri kapsamında halka arz sonrası fiyat dalgalanmasını sınırlamak için belirli bir bütçe ayrılmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi sermaye piyasası düzenlemelerine en uygun şekilde yapılmıştır?

A) Bedelsiz sermaye artırımı şirket kasasına yeni nakit girişini sağlar ve bu nedenle yalnızca bedelli artırımla birlikte yapılabilir.

B) Kayıtlı sermaye sisteminde bedelli sermaye artırımı için genel kurul kararı zorunludur ve yönetim kurulunun tek başına karar alma yetkisi yoktur.

C) Ek pay satışında kullanılan paylar halka arz edilen payların nominal değerinin yüzde 20’sini aşamaz ve ödünç alımlı satışta 30 gün içinde kapatma zorunluluğu vardır.

D) Fiyat istikrarı işlemleri yalnızca yatırımcılar tarafından yapılabilir ve aracı kurum bu süreçte rol alamaz.

E) Bedelsiz sermaye artırımında yalnızca değer artış fonları kullanılabilir ve geçmiş yıl zararları dikkate alınmaz.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Ek pay satışında kullanılabilecek pay miktarı halka arz edilen payların nominal değerinin yüzde 20’sini aşamaz. Ödünç alımlı ek satışlarda ise ödünç alınan payların 30 gün içinde kapatılması zorunludur. Bu nedenle C seçeneği doğru düzenlemeyi ifade eder.

A seçeneği yanlıştır çünkü bedelsiz sermaye artırımı şirket kasasına nakit giriş sağlamaz, yalnızca iç kaynakların sermayeye dönüşümüdür.

B seçeneği yanlıştır çünkü kayıtlı sermaye sisteminde bedelli artırımlarda yönetim kurulu yetkilidir.

D seçeneği yanlıştır çünkü fiyat istikrarı işlemleri aracı kurum tarafından ortaklık hesabına veya kendi hesabına yapılabilir.

E seçeneği yanlıştır çünkü değer artış fonları kullanılamaz ve geçmiş yıl zararlarının mahsup edilmesi gerekir.


Soru 18

Bir anonim şirket, finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla borçlanma aracı ihracı planlamaktadır. Yönetim kurulu ve genel kurul arasında yetki paylaşımı tartışma konusu olmuş, ayrıca ihraç kararının içeriğinde hangi unsurların zorunlu olduğu değerlendirilmiştir.

Şirket hukuk müşaviri aşağıdaki senaryoyu kurmuştur:

– Şirket, borçlanma aracı ihracını genel kurul kararı olmadan yönetim kurulu kararı ile gerçekleştirmeyi planlamaktadır.
– Esas sözleşmede yetkinin yönetim kuruluna devredilmesi ihtimali gündeme gelmiştir.
– İhraç kararında yalnızca ihraç tutarının yazılması yeterli görülmekte, satış yönteminin ayrıca belirtilmesine gerek olmadığı düşünülmektedir.
– Halka açık olmayan şirkette toplantı ve karar nisapları ayrıca değerlendirilmektedir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru hukuki değerlendirmeyi içerir?

A) Borçlanma aracı ihracı her durumda yalnızca yönetim kurulu kararıyla yapılır ve genel kurulun hiçbir yetkisi yoktur.

B) İhraç kararında sadece azami tutarın belirlenmesi yeterlidir, satış yönteminin belirtilmesi zorunlu değildir.

C) Halka açık şirketlerde borçlanma aracı ihracı için toplantı nisabı dörtte bir olup karar için oy çoğunluğu aranır ve yetki devri mümkündür.

D) Borçlanma araçları yalnızca esas sözleşmede açık hüküm varsa ihraç edilebilir, genel kurul kararı hiçbir şekilde yeterli değildir.

E) TTK’ya göre borçlanma araçlarında toplam ihraç tutarı her durumda şirket sermayesinin on katını aşabilir ve herhangi bir sınırlama yoktur.

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm: Halka açık ortaklıklarda TTK Md. 418’e göre toplantı nisabı dörtte birdir ve karar için oy çoğunluğu aranır. Ayrıca borçlanma aracı ihracında yetkili organ kural olarak genel kurul olmakla birlikte, esas sözleşme ile bu yetki yönetim kuruluna devredilebilir (SPKn Md. 31/3). İhraç kararında ise hem azami tutar hem de satış yöntemi mutlaka belirtilmelidir.

A seçeneği yanlıştır çünkü genel kural genel kurul yetkisidir ve yönetim kuruluna devredilmesi istisnadır.

B seçeneği yanlıştır çünkü satış yönteminin (halka arz, tahsisli satış veya yurt dışı satış) mutlaka belirtilmesi gerekir.

D seçeneği yanlıştır çünkü genel kurul kararı kuraldır ve tek başına yeterli olabilir; tamamen esas sözleşmeye bağlı değildir.

E seçeneği yanlıştır çünkü TTK Md. 506 uyarınca toplam tutar sermaye ile yedek akçelerin toplamını aşamaz.


Soru 19

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu (BASK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Tertip BASK kararları, ihraççının onayı olmaksızın tüm borçlanma aracı tertipleri için doğrudan bağlayıcıdır

B) Genel BASK, yalnızca ihraççının talebi üzerine ve herhangi bir çoğunluk şartı olmaksızın toplanır

C) Genel BASK kararları oybirliği ile alınır ve tüm tertipler için otomatik olarak uygulanır

D) Genel BASK, diğer tertiplerin yüzde yirmisine sahip borçlanma aracı sahiplerinin talebi üzerine onaydan itibaren beş iş günü içinde talep edilebilir ve kararlar üçte iki çoğunlukla reddedilmezse yürürlüğe girer

E) Tertip BASK yalnızca anapara değişikliklerinde toplanabilir ve faiz ile vade değişikliklerini kapsamaz

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D

Açıklama:
Genel BASK, diğer tertipleri etkileyen kararlar karşısında ek koruma mekanizmasıdır. Diğer tertiplerin yüzde yirmisine sahip borçlanma aracı sahipleri, onaydan itibaren beş iş günü içinde Genel BASK’ın toplanmasını talep edebilir. Genel BASK on beş iş günü içinde toplanır ve kararlar, üçte iki çoğunlukla reddedilmezse yürürlüğe girer.

Diğer seçenekler bu yapıyı yanlış yansıtmaktadır:
A şıkkı tüm tertipler için otomatik bağlayıcılık iddiası nedeniyle yanlıştır
B şıkkı Genel BASK’ın sadece ihraççının talebiyle toplandığını söyleyerek hatalıdır
C şıkkı oybirliği şartı getirerek sistematiğe aykırıdır
E şıkkı ise Tertip BASK’ın kapsamını yanlış daraltmaktadır


Soru 20

Yatırım fonu katılma payları ve fon malvarlığının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Yatırım fonu tüzel kişiliğe sahiptir ve kendi adına borçlanma ve dava ehliyetine sahiptir

B) Yatırım fonu malvarlığı kurucunun malvarlığı ile birleşik olup kurucunun borçlarından etkilenir

C) Katılma payı sahipleri fonun yönetim kararlarını doğrudan alır ve portföy yönetimini kendileri gerçekleştirir

D) Yatırım fonu malvarlığı kurucu ve saklayıcı malvarlığından ayrıdır, haczedilemez, rehnedilemez ve tasfiyeye dahil edilemez ancak kredi kullanımı, türev işlemler ve açığa satış gibi işlemler bu korumanın istisnası olabilir

E) Katılma payı sahipliği fon varlıkları üzerinde doğrudan ortaklık hakkı doğurur ve fon varlığı üzerinde tasarruf yetkisi verir

Cevabı görmek için tıklayın

✅ Doğru Cevap: D

Açıklama:
Yatırım fonu tüzel kişiliğe sahip değildir. Fon ayrı bir malvarlığıdır ve kurucu ile saklayıcıdan tamamen ayrıdır. Bu nedenle fon varlıkları kurucunun borçları nedeniyle haczedilemez, rehnedilemez ve tasfiye sürecine dahil edilemez.

Ancak belirli işlemler bu korumanın istisnasını oluşturabilir. Kredi kullanımı, türev araç işlemleri ve açığa satış gibi işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir.

Diğer şıklar bu yapıyı yanlış yorumlamaktadır çünkü fonun tüzel kişiliğe sahip olduğu veya yatırımcının doğrudan yönetim hakkı bulunduğu gibi ifadeler doğru değildir.


Soru 21
Sermaye piyasası mevzuatında yer alan şemsiye fon sistemi ve şemsiye fona bağlı fonların hukuki ve finansal yapıları dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Şemsiye fon içtüzüğü kapsamında kurulan fonlardan birinin tasfiyeye gitmesi durumunda şemsiye fona bağlı diğer tüm alt fonlar da kendiliğinden tasfiye sürecine girer.

B) Şemsiye fona bağlı fonların yönetiminde ortaya çıkan ortak giderler, fon sayısına bakılmaksızın tüm alt fonlar arasında eşit olarak paylaştırılır.

C) Şemsiye fon yapısında her bir alt fonun varlıkları ve yükümlülükleri bağımsız olup bir fonun borcu nedeniyle diğer fona ait varlıklara hiçbir şekilde başvurulamaz.

D) Karma şemsiye fona bağlı alt fonların portföy değerinin en az yüzde 80’i, tek bir varlık grubuna ait yerli ve yabancı sermaye piyasası araçlarına yatırılmak zorundadır.

E) Koruma amaçlı şemsiye fonların yönetiminde kurucu, yatırımcılara vade sonunda belirli bir getiriyi veya anaparayı kesin olarak iade etmeyi taahhüt eder.

Cevabı görmek için tıklayın
✅ Doğru Cevap: C)

Açıklamalı Çözüm:
Şemsiye fon sisteminde en temel ilkelerden biri her fonun varlık ve yükümlülüklerinin tamamen birbirinden bağımsız olmasıdır. Dolayısıyla C şıkkında yer alan, bir fonun borcu nedeniyle diğer alt fonun varlıklarına başvurulamayacağı yönündeki ifade tamamen doğrudur.

Diğer şıkların hatalı olma nedenleri ise şu şekildedir:
A seçeneğinde, şemsiye fonun kendisi tasfiye edilirse bağlı fonlar tasfiye olur ancak alt fonlardan sadece birinin tasfiyesi diğerlerini etkilemez.
B seçeneğinde, ortak giderlerin eşit değil fonların toplam değerleri üzerinden oransal şekilde dağıtılması gerekir.
D seçeneğinde, karma şemsiye fonlarda tek bir varlık grubu yerine en az iki farklı varlık grubunun her birine en az yüzde 20 yatırım yapılması ve toplamlarının yüzde 80’i aşması kuralı vardır.
E seçeneğinde, kesin bir getiri veya anapara garantisi taahhüdü garantili şemsiye fonlar için geçerlidir. Koruma amaçlı şemsiye fonlarda ise garanti verilmez ve en iyi gayret esasıyla yönetim sergilenir.


Soru 22
Sermaye piyasası mevzuatında yer alan fon unvanları, kuruluş süreçleri ve portföy sınırlamaları dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanan şemsiye fon içtüzüğü, onay tarihini takip eden iki ay içinde ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmek zorundadır.

B) Yatırım fonlarının tek bir bankada açılacak mevduat veya katılım hesabında tutabileceği kaynak tutarı, katılım fonları dışındaki normal fonlar için fon toplam değerinin yüzde 3’ü ile sınırlıdır.

C) Bir yatırım fonunun unvanında döviz ibaresinin kullanılabilmesi için fon portföy değerinin en az yüzde 50’sinin döviz cinsi sermaye piyasası araçlarından oluşması yeterlidir.

D) İpoteğe dayalı veya varlık teminatlı menkul kıymetler hariç olmak üzere, bir fonun tek bir ihraççıya ait sermaye piyasası araçlarına yapabileceği yatırım tutarı fon toplam değerinin yüzde 20’sine kadar çıkabilir.

E) Katılma paylarının halka arz edilebilmesi için hazırlanan izahnamenin Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanması, izahnamede yer alan bilgilerin doğruluğunun kamuca garanti edildiği anlamına gelir.

Cevabı görmek için tıklayın
✅ Doğru Cevap: B)

Açıklamalı Çözüm:
Yatırım fonlarının risk dağıtımını sağlamak amacıyla getirilen portföy sınırlamaları uyarınca, katılım fonları dışındaki normal fonların tek bir bankada tutabileceği mevduat veya katılım hesabı oranı fon toplam değerinin yüzde 3’ünü aşamaz. Bu nedenle B şıkkı tamamen doğrudur.

Diğer şıkların hatalı olma nedenleri ise şu şekildedir:
A seçeneğinde, onaylanan içtüzüğün tescil ve ilanı için belirlenen süre iki ay değil altı iş günüdür.
C seçeneğinde, unvanda döviz ibaresinin yer alabilmesi için oransal sınır yüzde 50 değil en az yüzde 80 olmak zorundadır.
D seçeneğinde, tek bir ihraççıya yapılabilecek yatırım sınırı yüzde 20 değil en fazla yüzde 10 olarak belirlenmiştir.
E seçeneğinde, kurumsal onay makamı olan Kurulun izahnameyi onaylamış olması içerikteki bilgilerin resmi olarak garanti edildiği anlamına gelmez.


Soru 23
Sermaye piyasası mevzuatında yer alan özel fon türlerinin yönetim esasları, fon toplam gider oranları ve TEFAS işlem zorunlulukları dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Fon sepeti fonları, portföy çeşitlendirmesini sağlamak amacıyla kendi türündeki diğer fon sepeti fonlarının katılma paylarına fon toplam değerinin yüzde 10’una kadar yatırım yapabilir.

B) Nitelikli yatırımcılara satılan serbest fonlar ile yatırımcı grubu önceden belirlenmiş olan özel fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformuna (TEFAS) üye olması zorunludur.

C) Garantili ve koruma amaçlı fonların katılma payı birim fiyatları, portföy yapılarındaki hassasiyet nedeniyle her iş günü sonu itibarıyla hesaplanmak ve ilan edilmek zorundadır.

D) Şemsiye fonun kurucusu tarafından gerçekleştirilecek fesih ihbarı üzerine fonun sona ermesi, ihbar tarihinden itibaren altı ay sonra gerçekleşir.

E) Likiditesi yüksek finansal araçlara yatırım yapan para piyasası fonlarında prim ve komisyonlar dahil yıllık fon toplam gider oranı üst sınırı yüzde 4,38 olarak uygulanır.

Cevabı görmek için tıklayın
✅ Doğru Cevap: D)

Açıklamalı Çözüm:
Mevzuat uyarınca şemsiye fonun fesih ihbarı yoluyla sona erdirilmesi istendiğinde, tasfiye ve sona erme süreci fesih ihbarının yapıldığı tarihten altı ay sonra hukuken gerçekleşir. Bu nedenle D şıkkı tamamen doğrudur.

Diğer şıkların hatalı olma nedenleri ise şu şekildedir:
A seçeneğinde, fon sepeti fonlarının başka fon sepeti fonlarına yatırım yapması kesinlikle yasaktır.
B seçeneğinde, serbest fonlar ve özel fonlar TEFAS platformuna üye olma zorunluluğu bakımından istisna kapsamında tutulmuştur.
C seçeneğinde, garantili ve koruma amaçlı fonlarda pay fiyatının her gün değil en az ayda iki kez hesaplanması yasal olarak yeterlidir.
E seçeneğinde, para piyasası fonları için yıllık toplam gider oranı üst sınırı yüzde 4,38 değil yüzde 1,65’tir (Yüzde 4,38’lik sınır fon sepeti fonları için geçerlidir).


Soru 24
Türev araçlar piyasasında işlem gören sözleşmelerin yapısal özellikleri, işlem mekanizmaları ve risk profilleri dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Vadeli satım sözleşmeleri borsa dışı piyasalarda esnek şartlarla düzenlendiği için taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi riskine karşı Takasbank garantisi altındadır.

B) Opsiyon sözleşmesini satan tarafın elde edebileceği maksimum kâr tutarı sözleşme başında tahsil ettiği opsiyon primi ile sınırlıyken maruz kalabileceği zarar riski oldukça büyüktür.

C) Vadeli işlem sözleşmelerinde yatırımcının teminat tutarı sürdürme teminatı seviyesinin altına düştüğünde, teminat tamamlama çağrısı ile hesabın sürdürme teminatı seviyesine getirilmesi istenir.

D) Faiz oranı swapı işlemlerinde taraflar sözleşmenin başında ve vade sonunda önceden belirlenmiş olan varsayımsal anapara tutarlarını fiziki olarak karşılıklı değiştirirler.

E) Avrupa tipi opsiyon sözleşmelerine sahip olan yatırımcılar, dayanak varlığa ilişkin alım veya satım haklarını vade sonuna kadar olan herhangi bir iş gününde serbestçe kullanabilirler.

Cevabı görmek için tıklayın
✅ Doğru Cevap: B)

Açıklamalı Çözüm:
Opsiyon sözleşmelerinde hak sahibi olan alıcı iken, yüklenici olan satıcıdır. Satıcı, üstlendiği bu risk karşılığında alıcıdan bir prim tahsil eder. Satıcının bu işlemden elde edebileceği en yüksek kazanç aldığı prim kadardır ancak piyasa aleyhine hareket ettiğinde karşılaşabileceği zarar potansiyeli çok yüksektir. Bu nedenle B şıkkı tamamen doğrudur.

Diğer şıkların hatalı olma nedenleri ise şu şekildedir:
A seçeneğinde, vadeli satım (forward) sözleşmeleri tezgah üstü piyasada yapıldığı için herhangi bir borsa veya takas merkezi garantisi barındırmaz, temerrüt riski yüksektir.
C seçeneğinde, teminat tamamlama çağrısı (margin call) alan yatırımcının hesabını sürdürme teminatı seviyesine değil başlangıç teminatı seviyesine yükseltmesi zorunludur.
D seçeneğinde, faiz oranı swapında anapara hiçbir şekilde el değiştirmez, sadece faiz nakit akışları takas edilir (Anaparanın el değiştirmesi döviz swapında geçerlidir).
E seçeneğinde, Avrupa tipi opsiyonlar vade sonuna kadar olan süreçte değil sadece ve sadece vade gününde işleme konulabilir.


Soru 25
Türkiye sermaye piyasalarında türev araçların tarihsel gelişimi, VİOP bünyesindeki işlem esasları ve emir yönetim kuralları dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi tamamen doğrudur?

A) Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında (VİOP) işlemlerin sorunsuz sonuçlanmasını sağlamak amacıyla merkezi karşı taraf olma görevini yürüten resmi kuruluş Takasbanktır.

B) Vadeli işlem sözleşmelerinin gün sonu değerlemelerinde esas alınan uzlaşma fiyatı, ilgili sözleşmede o gün boyunca gerçekleşen tüm işlemlerin aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.

C) Türkiye piyasalarında vadeli işlem sözleşmeleri ile opsiyon sözleşmelerinin dayanak varlık çeşitliliği tamamen aynı olup enerji ve metal gibi emtialar üzerine hem vadeli hem opsiyon sözleşmesi yazılmaktadır.

D) VİOP bünyesinde yatırımcılar tarafından sisteme iletilen emirlerin geçerlilik süreleri standart olarak sadece gün veya iptale kadar geçerli olacak şekilde iki alternatifle sınırlandırılmıştır.

E) Türkiye finansal sistemindeki tüm borsa yapılarının tek bir çatı altında birleştirilmesi amacıyla VOBAS, İMKB ve İstanbul Altın Borsası bir araya getirilerek VİOP platformu 2001 yılında kurulmuştur.

Cevabı görmek için tıklayın
✅ Doğru Cevap: A)

Açıklamalı Çözüm:
VİOP bünyesinde gerçekleştirilen türev işlemlerinde, alıcıya karşı satıcı ve satıcıya karşı alıcı konumuna geçerek takasın sorunsuz tamamlanmasını garanti eden, merkezi karşı taraf görevini üstlenmiş yasal kuruluş Takasbanktır. Bu nedenle A şıkkı tamamen doğrudur.

Diğer şıkların hatalı olma nedenleri ise şu şekildedir:
B seçeneğinde, gün sonu uzlaşma fiyatı tüm günün ortalamasıyla değil seansın son on dakikasında gerçekleşen işlemlerin miktar ağırlıklı ortalama fiyatı hesaplanarak bulunur.
C seçeneğinde, vadeli işlem sözleşmelerinde pay, endeks, döviz, emtia gibi çok geniş bir yelpaze varken, opsiyon sözleşmelerinde dayanak varlıklar sadece pay, endeks ve Dolar/TL kuru ile sınırlıdır (Enerji veya metal üzerine opsiyon yoktur).
D seçeneğinde, emirlerin geçerlilik süreleri sadece gün veya iptale kadar geçerli ile sınırlı olmayıp tarihli, gerçekleşmezse iptal et veya kalanı iptal et gibi farklı alternatifleri de barındırır.
E seçeneğinde, borsaların tek çatı altında toplanması ve VİOP’un kurulması 2001 yılında değil 2013 yılında gerçekleşmiştir.

Yorum Ekle

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
İç Denetim Tüzüğü (Charter) Nasıl Hazırlanır?
15 Nisan 2026

İç Denetim Tüzüğü (Charter) Nasıl Hazırlanır?

SPL – Sermaye Piyasası Araçları 1 – Deneme Sınavı

Bu Yazıyı Paylaş

Bize Ulaşın Bildirimler
1