A) Yatırımcı varlıkları tedbiren Merkez Bankası’na devredilir ve bloke altında tutulur.
Bir aracı kurumun çalışma lisansının iptal edilmesi durumunda, bu kurum nezdinde bulunan yatırımcı menkul kıymetlerinin akıbetiyle ilgili Merkezi Kayıt Kuruluşu sisteminin işleyişi hangi şıkta en kapsamlı şekilde açıklanmıştır?
B) İlgili kurumun sistemdeki tüm yetkileri alınarak doğrudan Sermaye Piyasası Kurulu’na devredilir.
C) Kurumun yetkileri alınarak Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne devredilir ve varlıklar MKK kayıtlarında korunmaya devam eder.
D) Tüm yatırımcı hesapları otomatik olarak dondurulur ve varlıkların tasfiyesi için mahkeme kararı beklenir.
E) Lisans iptal edilen kurumdaki tüm kıymetler, en yüksek hacimli başka bir aracı kuruma kendiliğinden aktarılır.
A) Saklayıcı, fondaki mevzuata aykırı bir işlem gördüğünde sürece hiç müdahale etmeden doğrudan SPK’ya suç duyurusunda bulunur.
Portföy saklama hizmeti kapsamında saklayıcı kuruluşun denetim mekanizması olarak üstlendiği “kontrol kulesi” rolü aşağıdaki durumların hangisinde doğru bir eylem akışı ile tanımlanmıştır?
B) Portföy yönetim şirketi yasal sınırı aştığında saklayıcı derhal müdahale eder, şirketten hatayı düzeltmesini ister ve çözülmezse SPK’ya raporlar.
C) Fonun birim fiyatı yanlış hesaplanırsa saklayıcı, bu hatayı sadece fon kurucusuna bildirerek düzeltme sorumluluğunu tamamen devreder.
D) Saklayıcı, fon varlıklarının sigortalanmasından ve piyasa riskine karşı korunmasından portföy yöneticisiyle birlikte müteselsilen sorumludur.
E) Saklama sözleşmesi gereği saklayıcı, fon portföyündeki menkul kıymetlerin hangi fiyattan alınıp satılacağına karar verme yetkisine sahiptir.
A) Olası bir krizde sadece küçük ölçekli üyelerin korunmasını sağlamak
Borçlanma Araçları Piyasasında Garanti Fonunun büyüklüğü belirlenirken dikkate alınan yüksek güven düzeyinin (%99,75) ve piyasadaki temerrüt senaryolarının birlikte değerlendirilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Piyasa işlem hacmini artıracak şekilde düşük bir fon büyüklüğü belirlemek
C) Neredeyse imkansız denebilecek derecedeki en kötü senaryoda dahi sistemin ayakta kalmasını garanti etmek
D) Sigorta primlerini düşürmek için uluslararası derecelendirme kuruluşlarına olumlu rapor sunmak
E) Tüm üyelerin kredi notunu eşitleyerek piyasaya giriş engellerini ortadan kaldırmak
A) Hesaptaki tüm pozisyonları piyasa fiyatından derhal kapatır.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında uygulanan “işlem öncesi kontrol” aşamasında, bir yatırım hesabındaki teminat yetersizliğinin tespit edilmesi durumunda sistem nasıl bir aksiyon alır?
B) Hesabın teminat tamamlama çağrısına uyması için ertesi gün saat 15.00’e kadar süre tanır.
C) Risk artırıcı yeni emir girişini engeller; sadece mevcut riski azaltan, pozisyon kapatıcı emirlere izin verir.
D) Yetersiz teminat oranına göre kademeli olarak alım emirlerine izin verirken satış emirlerini tamamen bloke eder.
E) Sabit bir süreyle hesabı askıya alır ve durumu Takasbank denetim birimine manuel inceleme için bildirir.
A) Ödünç işlemlerinden doğan komisyon oranlarını günlük olarak belirleyip ilan etmek
Takasbank’ın Ödünç Pay Piyasasındaki merkezi karşı taraf sıfatı ile üstlendiği en kritik fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ödünç veren tarafın paylarını geri istemesi durumunda yeni pay bulma sorumluluğunu üstlenmek
C) Ödünç alan tarafın temerrüdü halinde, ödünç verenin zararını kendi kaynakları ve sistem fonlarıyla tazmin etmek
D) Ödünç alınan paylar üzerindeki oy haklarını genel kurul süresince bloke altında tutmak
E) Piyasadaki tüm ödünç işlemlerinin vergilendirme sürecini yönetmek ve stopaj kesintilerini yapmak
A) Yatırımcı blokajı, bireysel iradeden kaynaklandığı için her zaman resmî blokajdan önce uygulanır.
Kaydi sistemde Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde tutulan hesaplar üzerinde yatırımcı tarafından konulan blokaj ile idari veya adli bir makam tarafından konulan haciz/ihtiyati tedbir blokajının aynı anda aynı kıymeti kapsaması durumunda öncelik sıralamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Mahkeme kararına dayanan haciz, en son tarihli blokaj olsa dahi öncelikli olarak işleme alınır.
C) Haciz veya ihtiyati tedbir kararı, ilgili aracı kurum tarafından derhal uygulanır ve diğer kısıtlardan önce hüküm ifade eder.
D) MKK’ya bildirim tarihi ve saatine göre kronolojik sıraya bakılır, ancak rehin işlemleri tüm blokajlardan önce gelir.
E) Tüm blokaj türleri eşit ağırlıkta sayılır ve kıymet üzerinde oransal olarak tesis edilir.
A) Hatalı kayıt sebebiyle yatırımcının uğradığı maddi zararın tazmini esastır.
Merkezi Kayıt Kuruluşu ve üye kuruluşların kayıtların hatalı tutulmasından doğan hukuki sorumluluğuna dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Sorumlu kuruluş, “sözleşmemizde bu duruma ilişkin bir madde bulunmamaktadır” savunması ile sorumluluktan kaçınamaz.
C) Kanun, hatalı kayıttan doğan sorumluluğun hiçbir şekilde hafifletilemeyeceğini net bir dille ifade etmektedir.
D) Kayıt hatalarından doğan sorumluluk sadece MKK’ya değil, üye aracı kuruluşlara da müştereken aittir.
E) MKK, olası zararlar için zorunlu sigorta yaptırma yetkisine sahiptir ancak bu sigorta onun hatalı kayıttan doğan asli sorumluluğunu ortadan kaldırır.
A) Yabancı para cinsinden teminatların değerleme katsayılarının güncellenmesi için zamana ihtiyaç duyulması
Takasın temel ilkelerinden biri olan “aynı gün valör” uygulamasının Borçlanma Araçları Piyasası’ndaki yabancı para ödemeli işlemler açısından esnetilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yurt dışı yerleşik yatırımcıların MKK sistemine üye olma zorunluluğunun bulunmaması
C) Ters repo havuzlarındaki kıymetlerin gün sonuna kadar kilitli kalması gerekliliği
D) Uluslararası para transferlerinin gerektirdiği süreçler nedeniyle takasın bir iş günü sonra gerçekleşmesi
E) Döviz kurlarındaki oynaklığın takas günü içerisinde risk hesaplamasını imkansız kılması
A) Takasbank, alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenerek taraflar arasındaki kredi riskini devralır.
SPL mevzuatına göre, Takasbank’ın yürüttüğü “merkezi karşı taraf” faaliyetinin hukuki niteliğine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Piyasadaki bir katılımcının temerrüde düşmesi halinde dahi işlemin diğer tarafının mağdur olmaması sağlanır.
C) Bu faaliyet, özel sigorta hukuku hükümlerine tabi olup Takasbank’ın sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlıdır.
D) Takasbank’ın bu sıfatı, piyasanın sistemik risklere karşı direncini ve katılımcılar arası güven ihtiyacını artırır.
E) Faaliyet kapsamında açık teklif ve sözleşme yenileme gibi hukuki yöntemler kullanılarak süreç yönetilir.
A) Üyeye iki iş günü ek süre verilir ve bu süre sonunda cezai şart uygulanır.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda fiziki teslimat gerektiren Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) sözleşmelerinde, vade bitiminden sonra teslimatın tamamlanması için tanınan standart sürenin aşılması durumunda, üyenin içine düşeceği hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?
B) Üye, geciktiği her gün için piyasa fiyatı üzerinden bir tazminat ödeyerek yükümlülüğünü sonlandırabilir.
C) Üye, Takasbank nezdinde doğrudan temerrüt yönetim hiyerarşisinin ikinci aşamasına tabi tutulur.
D) Sürenin aşılması üyeyi doğrudan borcunu ödeyemeyen (temerrüt) konumuna düşürür.
E) Üye hakkında sadece idari para cezası uygulanır, teslimatın tamamlanması için ayrıca süre verilir.
A) Faiz oranının piyasadaki en düşük gecelik oran baz alınarak hesaplanması
Pay piyasasında temerrüde düşen üyeye uygulanan cezai faizin alacaklı taraf açısından en adil yanı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tahsil edilen ceza tutarının büyük kısmının mağdur olan diğer üyeye tazminat olarak ödenmesi
C) Cezanın tamamının Takasbank bünyesindeki garanti fonuna aktarılarak havuzu güçlendirmesi
D) Temerrüt süresine bakılmaksızın tüm üyelere aynı ceza katsayısının uygulanması
E) Cezai işlemlerin yalnızca SPK onayı ile başlatılabilmesi ve itiraz hakkı tanınması
A) İşlemler için gereken teminat oranının yarıya indirilmesi
Brüt takas uygulamasına geçilen bir pay senedinde yatırımcıların karşılaşacağı en temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
B) Alım ve satım emirleri için merkezi netleştirme mekanizmasının devre dışı kalması
C) Takas süresinin T+2’den T+3’e uzatılması
D) Sadece nitelikli yatırımcıların işlem yapabilmesine izin verilmesi
E) İşlemlerin kaydi değil fiziki teslimat ile sonuçlandırılması
A) 7 gün
Borçlanma Araçları Piyasasında işlem gören devlet iç borçlanma senetleri için kesin alım satım pazarında yapılabilecek en uzun vadeli ileri tarihli işlem süresi kaç gündür?
B) 30 gün
C) 45 gün
D) 90 gün
E) 180 gün
A) Repo işlemlerinde sadece devlet tahvillerinin teminat olarak kabul edilmesi
Borçlanma Araçları Piyasasında geri alım vaadiyle satış (repo) işlemlerinde güvenliği artırmak amacıyla alınan önlem aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ters repo ile alınan varlıkların üyenin genel netleştirme havuzuna dahil edilmesi
C) İşlemlerin sadece Takasbank ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası arasında yapılması
D) Ters repo varlıklarının, üyenin borsa içi özel teminat deposunda kilitli tutulması
E) Repo vadesinin en fazla 30 gün ile sınırlandırılmış olması
A) Kesin Alım Satım Pazarı ve Repo Pazarı
Borçlanma Araçları Piyasası bünyesinde Takasbank’ın merkezi karşı taraf sıfatıyla sorumluluğu üstlendiği piyasalar hangi şıkta birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
B) Nitelikli Yatırımcıya İhraç Pazarı ve Uluslararası Tahvil Pazarı
C) Para Piyasası ve Para-Kıymet Değişim (Swap) Piyasası
D) Taahhütlü İşlemler Pazarı ve Kesin Alım Satım Pazarı
E) Repo Pazarı ve Uluslararası Tahvil Pazarı
A) Verim eğrisinin yukarı yönlü paralel kayması
Borçlanma Araçları Piyasasında uygulanan Nakit Akım Teminatlandırma yönteminde risk senaryoları oluşturulurken aşağıdakilerden hangisi analize dahil edilmez?
B) Verim eğrisinin aşağı yönlü paralel kayması
C) Verim eğrisinin dikleşmesi ve şeklinin değişmesi
D) Geçmişteki en yüksek günlük işlem hacminin baz alınması
E) Gelecekteki tüm nakit akışlarının bugünkü değerinin hesaplanması
A) Her bir sözleşme için ayrı ayrı sabit teminat tutarları belirler.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında uygulanan BISTECH Marjin Yöntemi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
B) Sadece dayanak varlığın spot fiyatını dikkate alarak hesaplama yapar.
C) Aynı varlığa dayalı farklı sözleşmeleri bir bütün olarak ele alarak risk dengelemesine imkan tanır.
D) Teminat tamamlama süresini piyasa koşullarına göre beş iş gününe kadar uzatabilir.
E) Yabancı para birimleri için ayrı, Türk Lirası için ayrı teminat havuzları oluşturur.
A) Hissenin toplam sermayesinin %1’i
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında tekelleşmeyi önlemek amacıyla getirilen pozisyon limitlerine göre bir yatırımcının tek bir hisse senedine dayalı sözleşmede alabileceği maksimum pozisyon sınırı nedir?
B) Hissenin halka açık kısmının %3’ü
C) Hissenin piyasa değerinin %5’i
D) Hissenin günlük işlem hacminin %10’u
E) Piyasadaki toplam açık pozisyonun %25’i
A) Aynı gün seans kapanışına kadar
VİOP’ta bir yatırımcının teminat tamamlama çağrısı alması durumunda, döviz bazlı fiziksel teslimat içeren bir pozisyon için eksik teminatı yatırması gereken son saat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ertesi iş günü saat 11:00’e kadar
C) Ertesi iş günü saat 12:00’ye kadar
D) Ertesi iş günü saat 15:00’e kadar
E) Ertesi iş günü EFT sisteminin kapanışına kadar
A) 2.000.000 TL sabit pay, en az %20 nakit
VİOP Garanti Fonu’na üyeler tarafından yatırılması zorunlu olan sabit katkı payı ve bu payın asgari nakit oranı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) 3.575.000 TL sabit pay, en az %30 nakit
C) 5.000.000 TL sabit pay, en az %40 nakit
D) 1.500.000 TL sabit pay, en az %25 nakit
E) 4.000.000 TL sabit pay, en az %50 nakit
A) Ödünç veren tarafa en yüksek komisyon gelirini sağlamak
Ödünç Pay Piyasasında işletilen Otomatik Ödünç Verme mekanizmasının birincil amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Açığa satış yapan yatırımcıların işlem maliyetlerini düşürmek
C) Takas günü teslim edilemeyen payları resen temin ederek takas kesinliğini korumak
D) Piyasadaki hisse senedi fiyatlarındaki aşırı oynaklığı önlemek
E) Yabancı yatırımcıların pay senedi ödünç alma limitlerini artırmak
A) Ödünç alan tarafın, ödünç aldığı payları dilediği zaman geri çağırma hakkına sahip olması
Ödünç pay piyasasında “hakların korunması” ilkesinin uygulamadaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Temettü ve rüçhan gibi getirilerin ödünç süresi boyunca ödünç alanın mülkiyetinde sayılması
C) Ödünç alan tarafın bu hakları kullansa dahi sözleşme sonunda getirileri ödünç verene iade etmesi
D) Ödünç veren tarafın, paylarını geri istediğinde komisyon iadesi talep edebilmesi
E) Ödünç alınan payların getirilerinin Takasbank tarafından bloke edilerek garanti fonuna aktarılması
A) Yıldaki iş günü sayısı ile faiz oranının çarpımı
Ödünç Pay Piyasası’nda ödünç verenin elde edeceği komisyon tutarı hesaplanırken, formüldeki “36500” sabitinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Komisyon oranının yüzde cinsinden ifade edilmesinden kaynaklanan 100 birimlik düzeltme
C) Yıldaki toplam gün sayısı (365) ile yüzde oranın (100) birlikte formüle edilmesi
D) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen sabit risk katsayısı
E) Ödünç işlemlerinde uygulanan azami vade gün sayısının standartlaştırılmış hali
A) Opsiyon primlerinin tamamının Takasbank tarafından nemalandırılması
Türev piyasalarda gün sonunda yatırımcının toplam kar veya zarar durumunu gösteren hesaplamaya “Net Opsiyon Primi”nin dahil edilme sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Opsiyon sözleşmelerinde alıcının satıcıya ödediği primin nihai finansal sonuca etki etmesi
C) Net opsiyon priminin teminat tamamlama yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırması
D) Primlerin sadece satıcı tarafın kar hanesine yazılması zorunluluğu
E) Opsiyon priminin günlük uzlaşma fiyatı yerine geçmesi
A) Her işlemin ayrı ayrı kayıt altına alınarak denetim izinin artırılması
Takas ve saklama süreçlerindeki “çok taraflı netleştirme” uygulamasının piyasa açısından sağladığı en önemli operasyonel fayda aşağıdakilerden hangisidir?
B) Üyelerin toplam işlem hacmine göre sıralanarak risk limitlerinin güncellenmesi
C) Devreye giren merkezi karşı taraf sayesinde işlem maliyetlerinin yükseltilmesi
D) Tüm işlemlerin ayrı ayrı para transferiyle sonuçlanmasının önlenerek nakit ihtiyacının azaltılması
E) Gün içindeki fiyat dalgalanmalarının takas süresini uzatacak şekilde yönetilmesi
